موتورهای القایی دوفاز



قبلا مشاهده شد که چگونه هنگام اعمال شدن جریان متناوب سه فاز به یک سیم پیچ سه فاز متقارن یک میدان مغناطیسی گردان تولید می شود. استاتور موتورهای القایی دوفازه دارای دو سیم پیچی می باشد که با زاویه 90 درجه نسبت به یکدیگر قرار گرفته اند. شکل 6-7 یک استاتور دوفاز را به همراه نقشه شماتیک آن نشان می دهد.


@image


در صوتی که ولتاژهای اعمال شده به فازهای A-A1 و B-B1 دارای اختلاف فاز 90 درجه ای باشند جریان های عبوری از آنها نیز 90 درجه اختلاف فاز خواهند داشت. به دلیل اینکه میدان های مغناطیسی تولید شده در سیم پیچ ها با جریان مربوط به خود هم فاز خواهد بود بنابراین میدان های مغناطیسی نیز 90 درجه با هم اختلاف فاز خواهد داشت. این دو میدان مغناطیسی غیرهمنام که محورهای سیم پیچی آنها هم 90 درجه با هم زاویه دارند در هر لحظه به یکدیگر اضافه شده و میدان منتجه ای تولید خواهند کرد که به ازای هر سیکل جریان متناوب، یک دوران خواهد کرد. دیاگرام شکل 6-8 منحنی های مربوط به میدان های مغناطیسی مذکور را نشان می دهد. حروفی که برای مشخص کردن شکل موج ها مورد استفاده قرار گرفته است شبیه به فاز مربوط به می باشد.


• در نقطه یک جریان از سیم پیچی A-A1 گذشته و میدان مغناطیسی آن ماکزیمم خواهد بود. در چنین حالتی جریان گذرنده از سیم پیچی B-B1 صفر و در نتیجه میدان مغناطیسی آن هم صفر خواهد بود. در نتیجه میدان مغناطیسی کل در امتداد محور سیم پیچی A-A1 خواهد بود.

• در نقطه 2 (45 درجه بعد) میدان مغناطیسی سیم پیچ های A-A1 و B-B1 به طور مشترک میدان مغناطیسی کلی را نمایش می دهد و دلیل این موضوع هم این است که جریان های کلاف و شدت میدان مغناطیسی آنها برابر می باشد.

• در نقطه 3، (زاویه 90 درجه) میدان مغناطیسی در سیم پیچی A-A1 صفر و در B-B1 ماکزیمم می باشد. بنابراین میدان منتجه همانطور که در شکل زیر نمایش داده شده است در امتداد محور B-B1 قرار خواهد گرفت. بنابراین از نقطه 1 تا 3 میدان مغناطیسی 90 درجه دوران پیدا کرده است.

• در نقطه 4، (زاویه 135 درجه) دوباره شدت میدان های مغناطیسی با هم برابر می شود اما جهت میدان مغناطیسی در سیم پیچی میدان مغناطیسی در سیم پیچی A-A1 برعکس شده است. مجددا سیم پیچی های A-A1 و B-B1 میدان کی را مشترکا برقرار کرده که جهت آن در شکل نمایش داده شده است.

• در نقطه 5، (زاویه 30 درجه) میدان مغناطیسی در سیم پیچی B-B1 صفر می باشد و در سیم پیچی A-A1 ماکزیمم است. بنابراین میدان منتجه نیم دور دیگر دوران پیدا کرده و یک دور را کامل خواهد کرد.


بدین ترتیب با گذاشتن دو سیم پیچی که نسبت به هم با زاویه 90 درجه قرار گرفته باشند و با تحریک کردن آنها با ولتاژهایی که 90 درجه با یکدیگر اختلاف فاز دارند می توان یک میدان مغناطیسی گردان به وجود آورد.

ماشین های الکتریکی نقش ارزنده ای در زندگی بشر متمدن ایفا کرده اند. امروزه در تمامی دانشگاه های مهندسی برق، مبحث درسی تحت عنوان ماشین های الکتریکی تدریس می گردد. ماشین های الکتریکی از نوع موتور، حرکت را برای انسان ها به ارمغان می آورند. طرح ارائه شده در این بخش جهت راه اندازی مجدد ماشین های الکتریکی کوچک و خانگی می باشد که از آنها استفاده های زیادی می شود. در ادامه به بررسی اصول کار ماشین های الکتریکی خواهیم پرداخت.

مقاله مرتبط


نحوه راه اندازی الکتروموتورها

این نوع راه انداز دارای یک مقاومت می باشد که شیارهایی بر روی آن وجود دارد.

موتورهای الکتریکی AC

به دلیل اینکه مقدار زیادی از قدرت الکتریکی تولید شده به صورت متناوب است اکثر موتورها به شکلی طراحی می شوند که به جریان متناوب کار کنند.

موتورهای سنکرون

روتور این نوع موتورها با میدان مغناطیسی گردان تولید شده در استاتور همگام است و به همین علت به این نوعِ موتورها سنکرون می گویند.

اصول کار ماشین های الکتریکی

اصول کار ماشین های الکتریکی بدین شکل است که انرژی الکتریکی را به مکانیکی و بالعکس تبدیل می نماید. ماشین های القایی، ماشین های جریان مستقیم (DC) و ماشین های سنکرون از جمله مهم ترین دستگاه هایی هستند که این نوع از تبدیل انرژی را انجام می دهند.