سنجش و انواع آن



اندازه گیری جریان به وسیله آمپرمتر یکی از نمونه های بارز این نوع اندازه گیری می باشد. اندازه گیری مستقیم ممکن است به شکل مقایسه ای نیز انجام شود که در چنین شرایطی یک کمیت مجهول با مقداری معلوم از همان کمیت مقایسه شده و مقدار آن مشخص می گردد. از جمله دستگاه های مقایسه ای می توان به پل های اندازه گیری مقاومت اشاره کرد.

اما در برخی موارد هیچ گونه دستگاه اندازه گیری مشخصی برای سنجش یک کمیت در دسترس نیست. در چنین شرایطی باید با استفاده از اندازه گیری کمیت های دیگر مدار که با کیمت های مورد نظر در ارتباط هستند و همچنین با کمک گرفتن از روابط موجود، مقدار مورد نظر را به دست آورد. به چنین روشی اصطلاحا روش اندازه گیری غیرمستقیم گفته می شود. به عنوان مثال می توان مقدار یک مقاومت مجهول را با استفاده از اندازه گیری جریان و ولتاژ آن و سپس استفاده از رابطه اهم به دست آورد.


آشنایی با خطا و انواع آن
نتایج یک اندازه گیری به دلیل کامل نبودن عوامل سنجش دراای خطاهایی می باشد که منابع این خطاها عبارتند از خطای دستگاه و خطای شخصی.


خطای شخصی: همانطور که از عنوان این خطا هم مشخص است این نوع خطا به خطاهایی گفته می شود که در اثر اشتباهات شخص در هنگام اندازه گیری پیش می آید. به عنوان مثال ممکن است که در زمان قرائت عدد یا رقم به رنج کلید سلکتور توجه نشده باشد و یا اینکه ضریب ثابت سنجش اشتباه محاسبه شده باشد.


خطای دستگاه: عواملی که باعث بروز این نوع خطا می شوند نسبت به خطای قبلی بیشتر بوده و در بعضی از موارد امکان جلوگیری از تاثیر این عوامل تقریبا غیر ممکن می باشد. تعدادی از عواملی که موجب خطای دستگاه می شوند شامل اصطکاک، کیفیتی فنی دستگاه، حوزه های الکترومغناطیسی، خطای ناشی از حرارت محیط و... می باشد. از دیگر عواملی که موجب خطا می شوند می توان به وجود خود دستگاه در مدار اشاره کرد. به عنوان مثال با قرار دادن یک آمپرمتر در مدار، مقاومت ناخواسته ای به آن اضافه شده و در نتیجه جریان کاهش می یابد و اندازه گیری با خطا مواجه خواهد شد. در حال حاضر با پیشرفت روزافزون تکنولوژی بیشتر دستگاه های اندازه گیری را به شکل دیجیتالی تولید می کنند تا خطای قرائت از بین برود.


حساسیت دستگاه
حساسیت یک امر نسبی بوده و اگر قصد داشته باشیم که حساسیت یک دستگاه را مورد بررسی قرار دهیم باید آن را با دستگاهی دیگر مقایسه کنیم. به عنوان مثال از بین دو گالوانومتر که از هر دو جریان برابر عبور می کند دستگاهی که انحرافش بیشتر باشد حساس تر خواهد بود. طبق تعریف، حساسیت در یک گالوانومتر از نسبت زاویه گردش به جریان عبوری از سیم پیچ به دست خواهد آمد.


آشنایی با گالوانومتر
در حال حاضر دستگاهی برای اندازه گیری مقدار جریان وجود دارد. با توجه به مقدار جریان اثرهای آن به میزان متفاوتی بروز کرده و جهت اندازه گیری جریان می توان از هر کدام از اثرات گرمایی، شیمیایی و مغناطیسی استفاده کرد. وسایلی که بدین شکل برای اندازه گیری جریان مورد استفاده قرار می گیرند گالوانومتر نام دارند.


گالوانومتر ساده
ساده ترین نوع گالوانومتر موجود با استفاده از اثر گرمایی جریان ساخته شده است که دارای دو سیم نازک بوده و یکی از این سیم ها در دو انتهایش ثابت می باشند. سیم نازک و محکم دوم به دور محور عقربه پیچیده خواهد شدو جریان گذرنده اندازه گیری می شود. وسط سیم کشیده اول را به فنر کشیده ای وصل کرده و سر دیگرش به بدنه گالوانومتر متصل می شود. در اثر عبور جریان، سیم اول گرم و دراز شده و رشته سیم که توسط فنر کشیده می شود عقربه گالوانومتر را به اندازه زاویه معینی می چرخاند. این فرآیند بستگی به دراز شدن سیم یعنی شدت جریان الکتریکی خواهد داشت. صفحه گالوانومتر برای جریان آمپر، میل آمپر مدرج می شود که در این حالت گالوانومتر میلی آمپر یا آمپرمتر نامیده خواهد شد.

مقاله مرتبط


ماشین های جریان مستقیم (DC)

ماشین های القایی جزو ماشین های AC به شمار رفته و از لحاظ ساختاری با ماشین DC تفاوت دارد. اما اصول کار آنها شبیه به اصول کار ماشین های DC می باشد. روش های تحلیلی نشان می دهد که شار گردان استاتور و شار گردان روتور در شکاف هوایی نیز هم سرعت بوده و همزمانی بین آنها برقرار می باشد.

آشنایی با انواع توان در جریان متناوب

منظور از توان الکتریکی همان آهنگ جذب یا تولید انرژی الکتریکی می باشد. در صورتی که آهنگ جذب یا تولید انرژی الکتریکی یک دستگاه ثابت باشد مقدار کار انجام یافته در واحد زمان همان توان دستگاه خواهد بود.

آشنایی با انواع منابع جریان مستقیم

باتری ها یکی از منابع تامین انرژی الکتریکی هستند که انرژی شیمیایی را به الکتریکی تبدیل می کنند. پیل های خشک و تر نمونه ای از باتری ها هستند که در چراغ قوه و اتومبیل ها مورد استفاده قرار می گیرند. با وجود اینکه واژه های پیل و باتری به طور معمول به جای هم مورد استفاده قرار می گیرند اما از لحاظ تکنیکی با یکدیگر متفاوت هستند.