اندازه گیری قطر سیم و تعداد دور کلاف ها



بعد از اینکه سیم های یک شیار را خارج کردیم باید تعداد رشته سیم های آن را شمرده و یادداشت نماییم. چنانچه موتور دو طبقه باشد تعداد سیم های داخل یک شیار را نصف کرده خواهیم کرد تا تعداد دور هر کلاف به دست بیاید. همچنین در صورتی که از چند سیم به صورت موازی برای کلاف ها استفاده شده باشد باید تعداد آنها را قبل از خارج کردن از شیار از روی سربندی کلاف ها مشخص نمود. ضمنا باید یک رشته از سیم را پس از سوزاندن و پاک کردن لاک آن کاملا صاف کرده و قطر آن را به وسیله میکرومتر اندازه گیری نماییم.


عایق کاری داخل شیارها
دلیل عایق کاری داخل شیارها این است که سیم های داخل شیار، با بدنه موتور اتصال پیدا نکنند. ممکن است در هنگام پیچیدن کلاف یا جا زدن سیم ها در داخل شیارها، لاک روی سیم زخمی شود. بنابراین باید حتما داخل شیارها را عایق بندی کرد. قبل از این کار باید با وسایل مناسب شیارها را تمیز نمود و قطعات و ذرات مربوط به عایق های قبلی یا لاک و غیره را که احتمالا داخل شیار چسبیده است از بین ببریم.

طول عایق معمولا 6 تا 10 میلی متر بیشتر از طول شیار و عرض آن مطابق فرم شیار استاتور انتخاب خواهد شد. لبه های عایق را می توان از دو طرف شیار به طرف خارج تا کرد. در این صورت، از حرکت عایق درون شیار جلوگیری به عمل آمده و استحکام مکانیکی عایق در آن قسمت بیشتر خواهد شد و در زمان فرم دادن به سیم پیچ پاره نخواهد شد. برای انجام این کار باید طول عایق را به اندازه لبه های تا شده، بیشتر از حالت قبل انتخاب نمود. پس از قرار دادن عایق در درون شیار، باید قالبی را که به شکل اندازه شیار می باشد و به طور معمول از جنس چوب است در داخل شیار جا زد تا عایق کاملا به فرم شیار درآید و فضای خالی کافی برای قرار دادن سیم ایجاد شود. جنس عایق معمولا از کاغذ، آغشته به روغن یا کاغذ برشمان (شومیز) می باشد و ضخامت آن به اندازه شیار و ولتاژ سیم پیچ بستگی دارد.


طرز جا زدن کلاف ها در شیارها
پس از آماده شدن کلاف ها و عایق کردن شیارهای کلاف ها را در داخل شیارها جا خواهیم زد. این کار باید به ترتیب خاص و با حوصله و دقت کافی انجام شود تا سیم های زخمی نشوند و کلاف درون شیار جای بگیرد. برای انجام چنین کاری باید ابتدا استاتور را بر روی یک پایه مناسب قرار خواهیم داد. سپس یکی از کلاف ها را طوری در دست خواهیم گرفت که مثلا دو سر کلاف به سمت راست باشد. پس از آن، نوار یا سیم نگهدارنده یک بازوی کلاف را به سمت چپ یا راست حرکت می دهیم تا تمام سیم های یک بازوی کلاف آزادانه در بین انگشتان قرار بگیرند. آنگاه کلاف را به دقت به داخل استاتور برده و به آرامی سیم ها را در داخل شیار استاتور قرار خواهیم داد. به طور معمول ضخامت یک کلاف از دهانه یک شیار بیشتر می باشد. بازوی کلاف را نمی توان به یک باره درون شیار قرار داد به همین دلیل هادی های بازوی کلاف را در دسته های چندتایی درون شیار جای خواهیم داد. به این ترتیب که هر سمت کلاف را بین انگشت شست و انگشت اشاره دو دست گرفته و با حرکت انگشتان نشانه دو دست به طور متناوب به بالا و آن را درون شیار قرار می دهیم. ضمنا باید با انگشت شست فشار بسیار کمی را به سیم ها وارد آورد.