اجزای کولرهای آبی


فن
در کولرهای آبی از نوع فن استفاده می شود که تحت عنوان فن سانتریفیوژ با پره های رو به جلو شناخته می شود و معمولا از جنس گالوانیزه است. توجه داشته باشید که در این نوع فن ها طراحی دهانه مکش هوا یعنی ابتدای کانال هوا تاثیر قابل توجهی بر راندمان فن می گذارد.

الکتروموتور
الکتروموتور به وسیله یک تسمه به فن متصل شده و وظیفه به حرکت درآوردن فن را برعهده دارد. به منظور کاهش مصرف برق در برخی کاربری ها از جمله اداری و مسکونی با زیربنای بالا از وسیله ای به نام اینورتر استفاده می شود. اینورتر نوعی وسیله است که با تغییر دادن فرکانس ورودی به موتور، به کنترل دور موتور کمک می کند.

واسطه تبخیری
مبدل انتقال حرارت و جرم بین آب و هوای عبوری را واسطه تبخیری می نامند که معمولا در دو نوع پوشالی و سلولزی تولید شده و بر روی کولرها نصب می گردند. واسطه تبخیری تاثیر زیادی را بر بازده سرمایش و افت فشار فن می گذارد. با توجه به مزیت های زیادی که پدهای سلولزی نسبت به پوشال دارند بهتر است که از پدهای سلولزی استفاده شود. از جمله این مزیت ها می توان به افت فشار کمتر، خاصیت جذب بالای آب، سطح تماس بیشتر بین آب و هوا و عمر مفید بیشتر آنها اشاره داشت.

الکتروپمپ
ایجاد چرخش آب از تشتک تا بالای واسطه تبخیری به عنوان وظیفه اصلی الکتروپمپ شناخته شده است. توان و فشار این الکتروپمپ باید به اندازه ای باشد که بتواند واسطه تبخیری را همواره مرطوب نگاه دارد.

بدنه
استحکام و دوام بدنه کولر به ضخامت ورق فولادی گالوانیزه مورد استفاده در آن بستگی دارد و بر ارتعاش کولر نیز تاثیر می گذارد. ضخامتی که برای بدنه کولر در نظر گرفته می شود به ظرفیت کولر بستگی دارد و در حدود 25/1 میلی متر می باشد.

زمینه های کاربری کولر آبی
سیستم های خنک کن تبخیری به دلیل ارزان بودن می توانند در آشپزخانه های صنعتی، کارگاه ها و هر مکانی که نیاز به فرآیندهای خاص تهویه مطبوع (رطوبت گیری، پاکسازی هوا و...) نداشته باشد و همچنین در مناطق نیمه خشک، گرم و خشک و مکان هایی که نیاز به تامین گرمایش نداشته باشند و یا سیستم گرمایش جداگانه ای داشته باشند قرار گرفته باشد مورد بهره برداری قرار گیرند.

نکات معماری کولر آبی
از آنجا که کولرهای آبی به طور کامل و صد در صد هوای تازه را تامین می نمایند و کانال کشی هوای برگشت را ندارند باید در فضای باز نصب گردند. دقت کنید که این نوع کولرها از مدل های پرتابل نیز بهره می برند که در داخل فضا قرار می گیرند اما معمولا کولرهای آبی با هوادهی از هوای بیرون بر روی بام نصب می شوند. نصب کولرهای آبی بر روی بام در ساختمان هایی که بیش از 6 طبقه دارند از نظر مقدار طول کانال مصرفی و افت فشار هوای موجود در کانال چندان مناسب نیست زیرا افت فشار زیاد موجب کاهش پرتاب باد در دریچه خواهد شد. با توجه به این موضوع در این شرایط بهتر است که کولر آبی را در بالکن نصب کنیم. در چنین شرایطی برای رعایت زیباسازی و نکات معماری می توان برای پوشاندن کولر از مصالح مشبک که امکان عبور هوای کافی را داشته باشند استفاده نمود. در صورتی که کولر آبی در بالکن یا تراس نصب شده باشد جهت جلوگیری از انتقال سر و صدا و ارتعاش ناشی از کارکرد تجهیز بهتر است که بالکنی که از آشپزخانه راه دارد و از اتاق های خواب دور است نصب شود.

همانطور که گفته شد کولر آبی دارای هوادهی صد در صد هوای تازه است و در نتیجه فضای کاربری داخل پس از گذشت زمانی دارای فشار مثبت خواهد بود و ورود هوا از طریق دریچه ها به فضای داخل کاهش پیدا می کند.

بنابراین می توان به منظور کاهش فشار هوای داخل و همچنین تسهیل ورود هوای مطبوع، پنجره ای را در دورترین نقطه از دریچه ورودی باز کرد تا هوای داخل امکان خروج را داشته باشد. در برخی از موارد که به علت سر و صدای محیط و... امکان باز گذاشتن پنجره وجود نداشته باشد می توانیم از شفت های عمودی باز که به فضای آزاد یا بام منتهی می شوند استفاده کرد.

طبق مقررات ملی ساختمان ایران، کولر آبی نباید در محلی نصب شود که احتمال ورود بوی نامطبوع یا هوای آلوده در آنجا وجود داشته باشد. در همین راستا کولر آبی می بایست فاصله افقی حداقل 3 متری از دهانه هواکش فاضلاب و دهانه دودکش داشته باشد. طبق همین مقررات سرویس اطراف کولر آبی و فضای دسترسی به میزان حداقل 60 سانتی متر تعیین شده است. همچنین در صورتی که کولر آبی در بالکن یا تراس نصب شده باشد باید کف شوی با قطر 2 اینچ در محل نصب کولر در نظر گرفته شده باشد. توجه کنید که کولر آبی نباید در بالای معابر عمومی تعبیه شده باشد. طول کانال های فلزی کولر آبی که در برابر تابش مستقیم آفتاب قرار دارد نباید بیشتر از 2 متر باشد.

تخمین ظرفیت، وزن و ابعاد کولر آبی
از نظر بسیاری از مردم و مهندسان، سرمایش تبخیری چندان جلوه ای ندارد. از جمله دلایل این موضوع این است که تا چندی قبل شیوه درجه بندی اکثر کولرها روی پلاک مشخصات معمولا بر مبنای مقدار هوادهی اسمی بوده و به ظرفیت سرمایش این دسته از کولرها توجه چندانی نشده است. در واقع این نوع کولرها را به منظور خنک سازی انتخاب می کردند در حالی که درجه بندی خنک کنندگی برای آنها وجود نداشت. امروزه استانداردهای مختلف، سازندگان کولرهای آبی را ملزم ساخته اند که بازده سرمایش را نیز روی دستگاه های تولیدی خود ثبت کنند. در کولرهای صنعتی نیز محصولات با قدرت تولید جریان هوا و بازده یا اشباع درجه بندی خواهند شد که این موارد تنها ممکن است برای مهندسانی که قادر به محاسبه ظرفیت سرمایش هستند موثر واقع شود.

سیستم ها و دستگاه های سرمایش تبخیری تقریبا به همان اندازه سیستم های تبریدی دارای اهمیت می باشند و کارهایی بسیار جدی در زمینه بهبود عملکرد سیستم های تبخیری انجام گرفته و در حال حاضر نیز در حال انجام می باشد. از سوی دیگر مقادیر مربوط به خروجی هوای شسته شده و بازده سرمایش که به عنوان درجه بندی کولرهای خانگی ارائه می شوند چندان پایدار و قابل اطمینان نمی باشند. این درجه بندی ها، پوشال های تازه بیرون آمده از کارخانه را در نظر می گیرند در صورتی که بعد از گذشت چند هفته این پوشال ها به نیمه عمر مفید خود خواهند رسید. محاسبه ظرفیت سرمایش بر طبق چنین داده هایی ممکن است باعث بروز خطاهای جدی شود. لازم به ذکر است که تقریبا تمام داده های مورد نیاز مربوط به سرمایش را می توانیم تعیین کنیم و برای راهنمایی مصرف کننده بر روی پلاک دستگاه های مختلف منتشر کرد.

درجه بندی های مربوط به سرمایش در عمل سرمایش تبخیری مستقیم در مقایسه با تهویه تبریدی دقیق نخواهند بود زیرا در حقیقت فرآیند مورد نظر گرمایی را از هوای خنک شده نخواهد گرفت و این فرآیند نوعی تبدیل بوده و انتقال محسوب نخواهد شد. بنابراین نمی توان اندازه گیری سریع را برای آن در نظر گرفت.

معایب دستگاه زنت
معایب دستگاه زنت شبیه به همان معایب کولر آبی در تهویه تابستانی می باشد. ضمن اینکه جهت تامین آب گرم جاری در لوله های کویل به دستگاه جانبی دیگری در زمستان نیاز پیدا خواهیم کرد.

محل نصب دستگاه زنت
محل نصب این دستگاه می تواند در داخل یک اتاقک مخصوص، گوشه ای از آپارتمان، بالکن، موتورخانه، پشت بام، زیر سقف طبقات و یا در داخل سقف کاذب باشد. با توجه به نقشه ساختمان و همچنین فضای موجود می توان بهترین مکان را برای استقرار دستگاه انتخاب کرد.

چیلر (خنک کن)
چیلر به دستگاهی گفته می شود که حرارت را از مایع که معمولا آب است می گیرد و آب سرد مورد نیاز مصارف صنعتی و تهویه مطبوع را مهیا می سازد. این کار بر اساس یکی از دو مکانیسم جذبی و یا سیکل تبرید تراکم بخار انجام می شود. معمولا مایع سرد شده که حاصل این فرآیند است به شکل یک سیکل جریانی چرخشی و درون یک مبدل حرارتی جریان داشته و از آن برای خنک کردن هوا یا دستگاه ها استفاده می شود.

مقاله مرتبط


سیستم های سرمایش

جهت سرمایش یک ساختمان باید یک دستگاه تبرید گرما را از ساختمان گرفته و به بیرون از ساختمان هدایت کند. این گرما می تواند به زمین، آب یا هوای بیرون تخلیه شود.